Amazon kurucusu Jeff Bezos’un uzay uçuşu şirketi Blue Origin, tarihi bir aksilikle karşı karşıya. Şirketin yeni nesil ağır yük roketi olan New Glenn, Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'nda yapılan bir motor ateşleme testi (hot-fire test) sırasında korkunç bir patlama ile saniyeler içinde kül oldu.
Perşembe gecesi (ABD doğu saatiyle 21:00 civarı) meydana gelen olayda, roketin alt kısmındaki yedi adet metan yakıtlı BE-4 motorunun ateşlenme provası yapılıyordu. Motorlar ateşlenmeye başlar başlamaz roketin tabanında bir sorun ortaya çıktı. 57 metre (188 feet) uzunluğundaki ilk aşama hızla büyüyen bir yangının içinde kalırken, kısa süre sonra üst aşama yana yatarak çökmeye başladı. Ardından roket, içindeki tonlarca sıvı oksijen ve metan yakıtının tutuşmasıyla devasa bir alev topuna dönüşerek infilak etti.
CAN KAYBI YOK, FIRLATMA RAMPASI AĞIR HASARLI
Patlama o kadar şiddetliydi ki, dumanlar dağıldığında New Glenn roketini taşımak ve dikey konuma getirmek için kullanılan devasa taşıyıcı iskelenin (erector-gantry) ve iki paratoner kulesinden birinin tamamen yok olduğu görüldü. Neyse ki test aşamasında olduğu için, roketin taşıması planlanan Amazon "Leo" internet uyduları roketin içinde bulunmuyordu.
ABD Uzay Kuvvetleri Doğu Menzili (Eastern Range) yetkilileri, acil durum ekiplerinin anında müdahale ettiğini, olayda hiçbir personelin yaralanmadığını ve herkesin güvende olduğunu açıkladı.
JEFF BEZOS'TAN İLK AÇIKLAMA: "ZOR BİR GÜN"
Olayın ardından sosyal medya hesabından bir açıklama yapan Jeff Bezos, şu ifadeleri kullandı:
"Tüm personelimiz güvende. Temel nedeni bilmek için henüz çok erken ama bulmak için şimdiden çalışıyoruz. Çok zor bir gün, ancak yeniden inşa edilmesi gereken ne varsa inşa edeceğiz ve uçmaya geri döneceğiz. Buna değer."
SpaceX kurucusu ve Bezos'un uzay yarışındaki en büyük rakibi Elon Musk da patlamayla ilgili bir destek mesajı paylaşarak, "Bunu gördüğüme üzüldüm, umarım hızla toparlanırsınız" dedi.
STARLİNK'İN RAKİBİ OLACAKTI, NASA PLANLARINI DA VURABİLİR
New Glenn roketi, SpaceX'in Falcon 9 ve Falcon Heavy roketlerine doğrudan rakip olarak tasarlanmıştı. Haziran ayında yapılması planlanan fırlatmada, Elon Musk’ın Starlink projesine rakip olarak geliştirilen Amazon’un 48 adet "Leo" internet uydusu yörüngeye taşınacaktı. Daha da önemlisi, Blue Origin'in sadece tek bir New Glenn fırlatma rampası bulunuyordu ve perşembe günkü patlamada bu rampa ağır hasar gördü. (SpaceX, 2016'da benzer bir patlama yaşadığında uçuşlara 3,5 ay ara vermiş, ancak elindeki diğer rampaları kullanarak operasyonlarına devam edebilmişti.)
Bu patlama sadece Amazon'un uydu planlarını değil, NASA'nın Ay projelerini de tehlikeye atıyor. New Glenn roketi, NASA'nın Artemis Ay programında çok kritik bir role sahip. Önümüzdeki yıl yapılacak bir Artemis görevinde, Blue Origin ve SpaceX tarafından inşa edilen ay iniş araçlarının Dünya yörüngesinde test edilmesi planlanıyordu.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Uzay uçuşları affetmezdir ve yeni bir ağır yük fırlatma kapasitesi geliştirmek olağanüstü derecede zordur. Bu anomalinin nedenlerini araştırmak ve Artemis ile Ay Üssü programları üzerindeki olası etkilerini değerlendirmek için ortaklarımızla birlikte çalışacağız" ifadelerini kullandı.
