Işık Üniversitesi bünyesindeki Emotics Lab tarafından hazırlanan “Sağlık Dezenformasyonu ve Toplumsal Dirençlilik” başlıklı araştırma raporu yayımlandı. Prof. Dr. Seda Demiralp, Doç. Dr. Uğur Özdemir ve Dr. Aykut Öztürk tarafından hazırlanan çalışmada, aşı dezenformasyonu üzerinden Türkiye’de kurumsal güven ile yanlış bilgiye açıklık arasındaki ilişki incelendi.
Araştırmada katılımcılara, “Aşılar çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilir” ve “Bilim insanları ve doktorlar vatandaşları aşılar konusunda yanlış bilgilendiriyor” ifadelerine ne ölçüde katıldıkları soruldu. Raporda ilk ifade aşı güvenliğine ilişkin yaygın bir yanlış inanışın, ikinci ifade ise sağlık otoritelerine duyulan güvensizliğin ölçümü için kullanıldı.
DOKTOR VE BİLİM İNSANLARINA GÜVENSİZLİK YÜZDE 44
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri sağlık otoritelerine duyulan güven konusunda ortaya çıktı.
Katılımcıların yüzde 44’ü, doktorların ve bilim insanlarının vatandaşları aşılar konusunda “yanlış bilgilendirdiği” görüşüne katıldı. Bu görüşü açık şekilde reddedenlerin oranı yüzde 26 olurken, yaklaşık yüzde 30’luk kesim ortada kaldı
Raporda, dezenformasyona karşı toplumsal direnç açısından en kırılgan alanın mesajın kendisinden çok “mesajı verene duyulan güven” olduğu değerlendirmesine yer verildi.
AŞININ ÇOCUĞA ZARAR VERDİĞİ İDDİASINI SADECE YÜZDE 36 NET BİÇİMDE REDDEDİYOR
Araştırmada aşıların çocukların gelişimini olumsuz etkileyebileceği yönündeki ifadeye verilen yanıtlar da dikkat çekti.
Katılımcıların yalnızca yüzde 36’sı bu ifadeyi net biçimde reddetti. Yüzde 33’lük kesim ifadeye katılırken yüzde 30’u ise kararsız kaldı. Buna göre yaklaşık her üç kişiden ikisi, raporun yanlış bilgi olarak tanımladığı bu ifadeyi ya kabul ediyor ya da kesin biçimde reddetmiyor.
GÜVENSİZLİK ARTTIKÇA DEZENFORMASYONA AÇIKLIK İKİ KATTAN FAZLA ARTIYOR
Çalışmanın dikkat çektiği bir diğer sonuç ise genel toplumsal güvensizlik ile aşı dezenformasyonuna açıklık arasındaki ilişki oldu.
Toplumsal güvensizliği düşük olanlarda aşı dezenformasyonuna açık kişilerin oranı yüzde 24 seviyesinde ölçülürken, güvensizliğin yüksek olduğu grupta bu oran yüzde 58’e çıktı. Araştırmacılar, yaş, cinsiyet, eğitim ve diğer değişkenler birlikte değerlendirildiğinde aşı dezenformasyonuna açıklıkla en güçlü ve tutarlı ilişkinin toplumsal güvensizlikte görüldüğünü belirtti.
