Anayasa Mahkemesi (AYM), çalışma hayatını ve mesleki yeterlilik şartlarını yakından ilgilendiren kritik bir karara imza attı. Gümrük Kanunu’nda yer alan ve gümrük müşavirliği mesleğini yerine getirebilmek için aranan "yüz kızartıcı suç işlememiş olma" şartını inceleyen mahkeme, bu ibarenin Anayasa’ya aykırı olduğu sonucuna vardı.
"HUKUKİ BELİRLİLİK" İLKESİNE VURGU
Bir yerel mahkemenin itirazı üzerine konuyu gündemine alan Yüksek Mahkeme, kararının gerekçesinde Türk hukuk sistemindeki önemli bir boşluğa dikkat çekti. Mevcut Gümrük Kanunu'nda, mesleğin icrasına engel olan suçlar sıralanırken kullanılan “...gibi yüz kızartıcı suçlar” ibaresinin, hangi suçları kapsadığı konusunda belirsizlik yarattığı ifade edildi.
AYM kararında, Türk Ceza Kanunu (TCK) içerisinde hangi suçların tam olarak "yüz kızartıcı" olduğunun net bir tanımının bulunmadığı belirtildi. Bu durumun, mesleğe giriş veya mesleği sürdürme aşamasında keyfi uygulamalara kapı aralayabileceği vurgulandı.
ÇALIŞMA HAKKI VE ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK
Yüksek Mahkeme, temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceği ilkesini hatırlatarak şu değerlendirmelerde bulundu:
-
BELİRLİLİK: Bir mesleğin icrasını belirli suçlardan mahkum olmama şartına bağlayan kuralların, hangi suçları kapsadığını açık ve net bir şekilde ortaya koyması gerekir.
-
ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK: Mevcut düzenlemenin, çalışma hakkına getirilen sınırlama bakımından öngörülebilir bir nitelik taşımadığı tespit edildi.
-
GÜVENCE: Kuralın, kapsamı genişletmeye müsait yapısı nedeniyle keyfiliğe karşı yeterli hukuki güvence sağlamadığı sonucuna varıldı.
-
Gümrük Kanunu'ndaki söz konusu ibareyi oybirliğiyle iptal eden Anayasa Mahkemesi, bu kararıyla hukuk sisteminde yeni bir dönem başlattı. İptal gerekçesinde, temel hakları kısıtlayan kuralların "belirlilik" kriterini taşıması gerektiğinin altı çizildi.
-
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu karar, sadece gümrük müşavirliği için değil, içeriğinde "yüz kızartıcı suç" ibaresi barındıran ve mesleğe alım şartlarını düzenleyen diğer tüm kanun ve yönetmelikler için de emsal niteliği taşıyor.
TÜM DÜZENLEMELER İÇİN EMSAL TEŞKİL EDECEK
