Esnaf ve sanatkârların finansmana erişiminde yaşanan yapısal sorunlara, TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken tepki gösterdi. Kamu bankaları ve kredi kooperatifleri üzerinden sağlanan düşük faizli kredilerde "vergi ve SGK borcu yoktur" şartının aranması, dükkanını döndürmekte zorlanan binlerce işletmeciyi kilitledi.
"BORCU ÖDEMEK İÇİN BORÇLANMAK İSTİYOR"
Bendevi Palandöken, mevcut sistemin esnafı "çözümsüzlük tüneline" soktuğunu vurguladı. Esnafın içinde bulunduğu mali tabloyu şu sözlerle özetledi:
"Esnafın elektrik, su, doğalgaz borcu birikmiş; dükkanına mal alması, personelinin maaşını vermesi gerekiyor. Krediyi tam da bu borçları kapatmak için istiyor. Ancak sistem, 'borcun varsa kredi alamazsın' diyor. Peki, bu insan kaynağa ulaşamazsa borcunu nasıl ödeyecek? Ne yapsın bu esnaf?"
"İSTİHDAM KAYBI VE ENFLASYON TETİKLENEBİLİR"
Palandöken, krediye ulaşamayan esnafın yaşayacağı sıkıntıların sadece bireysel değil, makroekonomik etkileri olacağına dikkat çekti. Esnafın finansman çıkmazının olası sonuçlarını şöyle sıraladı:
Finansmana ulaşamayan esnafın maliyetleri artacak, bu da doğrudan ürün fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona yansıyacak.
Ödeme zorluğu yaşayan esnaf, yanında çalışan personeli işten çıkarmak zorunda kalacak.
Evinin geçimini sağlayamayan esnaf, ticari faaliyetine son verme riskiyle karşı karşıya kalacak.
ÇÖZÜM ÖNERİSİ: YAPILANDIRMA VE ERİŞİLEBİLİRLİK
TESK Başkanı, çözümün "yasaklayıcı" değil "kolaylaştırıcı" bir sistemden geçtiğini belirtti. Esnafı rahatlatacak acil eylem planını şu başlıklarla sundu:
-
Öncelikli Yapılandırma: Mevcut vergi ve prim borçlarının makul bir takvimle yapılandırılması.
-
Kredi Önceliği: Yapılandırma yapan esnafın "borcu yoktur" şartından muaf tutularak derhal krediye eriştirilmesi.
-
Mahsup Sistemi: Alınacak kredinin bir kısmının doğrudan vergi ve SGK borçlarına mahsup edilerek ödenmesi.
