İsrail’in Haaretz gazetesi, ABD-İran savaşı sonrası bölgesel güç dengelerinde önemli değişiklikler yaşanabileceğini ve Türkiye’nin bu yeni düzende kilit bir aktör olarak öne çıkacağını yazdı. Analizde, savaşın Körfez ülkelerinin ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını azaltma arayışlarını hızlandırdığı vurgulandı.
TÜRKİYE BÖLGESEL GÜVENLİKTE ÖN PLANDA
Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü’nden Elad Giladi’nin kaleme aldığı analizde, Türkiye’nin son dönemde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik düzeye taşıdığı hatırlatıldı. 19 Mart’ta düzenlenen Türkiye-Suudi Arabistan-Mısır-Pakistan dörtlü dışişleri zirvesi, bölgedeki bu yeni iş birliği arayışının somut bir göstergesi olarak gösterildi.
Analizde, Türkiye’nin gelişmiş savunma sanayisinin Körfez ülkeleri için ABD’ye alternatif bir güvenlik seçeneği sunduğu ifade edildi. Ayrıca, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın “Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır” sözlerinin, Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde karşılık bulduğu belirtildi.
ABD BAĞIMLILIĞI AZALIYOR
Giladi, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak istemese de, Washington’u tek garantör değil, bir partner olarak konumlandırmak istediklerini belirtti. Savaşın, Türkiye’nin bölgesel etkisini artıran bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekildi ve bu sürecin, bölge ülkelerinin ABD’ye olan bağımlılıklarını kademeli olarak azaltma çabalarını hızlandırdığı kaydedildi.
İSRAİL’İN ROLÜ SINIRLANDIRILABİLİR
Analizde, Körfez ülkelerinin İran’a karşı İsrail ile benzer güvenlik kaygıları taşımasına rağmen, siyasi olarak Tel Aviv ile aynı blokta görünmekten kaçındıkları ifade edildi. Bu durum, Türkiye’nin merkezde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail’in sınırlı bir rol üstlenebileceği yorumuna yol açtı.
