Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini tehdit eden "naylon sigorta" ve "sahte iş yeri" girişimlerine karşı SGK, teknolojik altyapısını ve saha denetimlerini en üst seviyeye çıkardı. 2016 yılında hayata geçirilen denetim projeleriyle hata payını sıfıra yaklaştıran kurum, özellikle son iki yılda sahte sigortalılık ağlarını birer birer deşifre etti.
"SİGORTALILIK BİR HAK OLDUĞU KADAR FİİLİ BİR ŞARTTIR"
SGK Uzmanı İsa Karakaş, sosyal güvenlik mevzuatının temel prensiplerini hatırlatarak, prim ödenmiş olmasının tek başına sigortalılık için yeterli olmadığını vurguladı. Karakaş, "SGK, özel bir sigorta kurumu değildir. 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı sayılabilmek için bir işverene bağımlı olma, ücret karşılığı çalışma ve en önemlisi fiilen gerçek bir iş yerinde bulunma şartı aranır. Bu unsurlardan biri dahi eksikse, o sigortalılık hukuken 'yok' hükmündedir," değerlendirmesinde bulundu.
1,7 MİLYAR LİRALIK KAMU ZARARI ENGELLENDİ
Projenin 2025 yılına kadar uzanan 16 farklı aşamasında elde edilen sonuçlar, usulsüzlüğün mali boyutlarını da gözler önüne serdi:
15. Faz Sonuçları: Denetlenen 128 sahte iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı tespit edildi. Bu süreçte ortaya çıkan borç yükü 487,5 milyon TL olarak hesaplandı.
16. Faz Sonuçları: 195 sahte iş yerinde 20 bin 578 kişinin sahte beyanla sigortalı gösterildiği anlaşıldı. Bu aşamada 1,27 milyar TL’lik devasa bir kamu zararı tespit edilerek yasal süreç başlatıldı.
DİJİTAL DENETİM VE "SIFIR HATA" HEDEFİ
SGK’nın dijitalleşme hamlesiyle birlikte, iş yerlerinin vergi kayıtları, çalışanların hizmet dökümleri ve çapraz kontrol mekanizmaları "Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi" kapsamında entegre edildi. Bu sayede, fiziki olarak var olmayan ancak sistemde aktif görünen "hayalet" işletmelerin tespiti saniyeler içinde gerçekleştirilebiliyor.
MAĞDURİYET YAŞAYANLARA KRİTİK UYARI
Uzmanlar, emeklilik hayali kurarken usulsüz yöntemlere başvuran vatandaşları uyarıyor. Sahte sigortalılığın tespiti halinde; sadece emekli maaşları kesilmekle kalmıyor, bugüne kadar ödenen tüm aylıklar yasal faiziyle geri geri alınıyor ve sağlık harcamaları rücu ediliyor. Ayrıca, sahte bildirim yapan işverenler ve aracılar hakkında Türk Ceza Kanunu kapsamında suç duyurusunda bulunuluyor.
