Türkiye’nin ve İstanbul’un nüfusu hızla yaşlanırken, 65 yaş ve üzeri bireylerin hayat kalitesindeki gerileme verilerle tescillendi. İPA tarafından 752 katılımcı ile yapılan saha araştırması, yaşlılık döneminin huzurlu bir dinlenme sürecinden ziyade, bir "hayatta kalma mücadelesine" dönüştüğünü gösteriyor.
SAĞLIKTA GELİR UÇURUMU
Araştırmanın en sarsıcı verilerinden biri, öznel sağlık algısı ile gelir düzeyi arasındaki doğrudan korelasyon oldu. Sağlık durumunu "iyi" olarak niteleyenlerin oranı toplum genelinde %35,6’da kalırken, sınıfsal farklar uçurumu derinleştirdi:
Üst Gelir Grubu: Kendini sağlıklı bulanların oranı %62,7.
Alt Gelir Grubu: Bu oran dramatik bir düşüşle %17,1 seviyesinde kaldı.
EKONOMİK KISKAÇ: İLAÇTAN BESLENMEYE HER ALANDA MAHRUMİYET
Yaş almış bireylerin ekonomik tabloya dair verdikleri yanıtlar, temel ihtiyaçlara erişimin dahi lüks haline geldiğini kanıtlıyor. Katılımcıların %38,2’si geçinemediğini ifade ederken, son bir yıl içinde yaşanan mahrumiyetler şöyle sıralandı:
Sağlık: %22,7’si ihtiyaç duyduğu ilacı satın alamadı, %20,6’sı sağlık kuruluşuna gidemedi.
Beslenme: %36,8’i düzenli ve yeterli beslenme imkanından mahrum kaldı.
Barınma ve Faturalar: %25,9’u faturalarını, %23’ü ise kira ve konut giderlerini karşılayamadı.
Sosyal Yaşam: Maddi nedenlerle memleketine gidemeyenlerin oranı %48,5 ile zirveye çıktı.
PSİKOLOJİK DESTEK: KADINLAR DAHA SAVUNMASIZ
Ruh sağlığı verileri, kentsel yaşamın yaşlılar üzerindeki psikolojik yükünü de ortaya koydu. Psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğunu belirten her 4 kişiden sadece 1’i bu hizmete ulaşabiliyor. Cinsiyet bazlı dağılımda ise kadınların daha ağır bir baskı altında olduğu görüldü:
Psikolojik destek ihtiyacı duyan kadınların oranı %34,8 iken, erkeklerde bu oran %17,6’da kaldı.
TANIMLAMA ÇELİŞKİSİ: "YAŞLI MIYIM?"
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer boyutu ise kimlik algısı oldu. Yaş almış bireylerin yarısından fazlası (%52,1) kendisini "yaşlı" olarak tanımlamayı reddediyor. Bu durum, toplumun yaşlılığa yüklediği olumsuz anlamlara karşı bireysel bir direnç olarak yorumlanıyor.
