Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ait küresel askeri harcama verilerini kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre dünya genelinde askeri harcamalar üst üste 11. yılında da artış göstererek toplamda 2,9 trilyon dolara ulaştı. Hükümetlerin bütçelerini büyük oranda yeni nesil savaş uçakları, gemiler, füze sistemleri ve mühimmat tedarikine ayırdığı gözlemlendi.
ASYA-PASİFİK’TE 2009 SONRASININ EN HIZLI YÜKSELİŞİ
Raporda öne çıkan en çarpıcı verilerden biri Asya ve Okyanusya bölgelerindeki (Orta Doğu hariç) harcama artışı oldu. Bu bölgedeki ülkeler 2025 yılında toplam 681 milyar dolar askeri harcama yaparak küresel pastanın yüzde 24’ünü oluşturdu. Yüzde 8,1 oranındaki bu artış, bölgede 2009 yılından bu yana kaydedilen en hızlı yükseliş olarak kayıtlara geçti.
TÜRKİYE DÜNYADA 18. SIRAYA YERLEŞTİ
Türkiye, 2025 yılında savunma harcamalarını en çok artıran ülkeler arasında dikkat çekici bir ivme yakalayarak dünya genelinde 18'inci sıraya yükseldi. Türkiye'nin toplam askeri harcaması 30 milyar dolara ulaşırken, bu rakamın 2024 yılına oranla yüzde 7,2, 2016 yılına oranla ise yüzde 94 oranında arttığı belirtildi.
Türkiye'nin harcama profilinde şu detaylar öne çıktı:
-
SINIR ÖTESİ OPERASYONLAR: Irak, Suriye ve Somali'de devam eden askeri mevcudiyet maliyetleri artırdı.
-
YERLİ SAVUNMA SANAYİİ: Artışın temel belirleyicisi yerli üretime yapılan yatırımlar oldu.
-
ÖZEL FONLAR: Savunma sanayiini desteklemek amacıyla kurulan özel fonlara aktarılan pay yüzde 25 artarak, toplam askeri harcamanın yüzde 22'sini oluşturdu.
-
Dünyanın en büyük askeri bütçesine sahip olan ABD, 2025 yılında harcamalarında yüzde 7,5’lik bir düşüş yaşayarak 954 milyar dolar harcadı. SIPRI analistleri bu düşüşü, ABD Kongresi'nin 2025 yılında Ukrayna'ya yönelik yeni bir askeri yardım paketini onaylamamasına bağladı.
ABD'DE UKRAYNA KAYNAKLI GERİLEME, ÇİN'DE 31 YILLIK KESİNTİSİZ ARTIŞ
-
Buna karşın dünyanın ikinci büyük bütçesine sahip Çin, askeri harcamalarını son 31 yıldır kesintisiz olarak artırmaya devam etti. Yüzde 7,4’lük artışla 336 milyar dolara ulaşan Çin bütçesi, son 10 yıllık periyotta toplamda yüzde 62 oranında büyüme kaydetti.
BÖLGESEL GERİLİMLER BÜTÇELERE YANSIDI
Rapor, bölgesel çatışma odaklarının bütçe artışlarındaki rolünü de rakamlarla ortaya koydu:
-
HİNDİSTAN VE PAKİSTAN: Hindistan, Pakistan ile yaşanan gerilim ve hava kuvvetleri yatırımları nedeniyle bütçesini 92,1 milyar dolara (yüzde 8,9 artış) çıkarırken, Pakistan yüzde 11 artışla 11,9 milyar dolar harcadı.
-
TAYVAN: Çin ile yaşanan egemenlik sorunları nedeniyle harcamalarını yüzde 14 artırarak 18,2 milyar dolara çıkaran Tayvan, 1988'den bu yana en keskin yükselişini yaşadı.
-
JAPONYA VE GÜNEY KORE: Japonya'nın savunma bütçesi yüzde 9,7 artışla 62,2 milyar dolara ulaşarak 1958 yılından bu yana GSYH'ye oranla en yüksek seviyesine çıktı. Güney Kore ise 47,8 milyar dolar harcama yaptı.
