Prof. Dr. Osman Bektaş, sosyal medya hesabından Marmara Denizi’nin deprem potansiyeline ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yaptı. Bektaş, Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolunun Marmara’daki ana deprem kuşağı olduğunu belirterek, bunun nedenini Anadolu Levhası’nın batıya hareket ederken “en kolay yolu” seçmesiyle açıkladı.
Bektaş’a göre Marmara Denizi, Anadolu Levhası’nın batıya kaçışı sırasında düşük dirençli bir geçiş hattı işlevi görüyor.
“MARMARA DENİZİ ANADOLU’NUN BATIYA KAÇIŞ KORİDORUDUR”
Bektaş, değerlendirmesinde Marmara Denizi’ni “Anadolu’nun batıya kaçış koridoru” olarak nitelendirdi.
Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolunun Marmara’daki ana deprem kuşağı olduğunu belirten Bektaş, şu ifadeleri kullandı:
“Anadolu Levhası batıya kaçarken en kolay yolu seçer. Bu yolda, Marmara Denizi’nin derin çukurları boyunca uzanan sıcak, ince ve zayıf dirençli hatlar vardır. Bu nedenle deformasyon burada yoğunlaşır.”
Bektaş, Marmara Denizi’nin derin çukurları boyunca uzanan fay hattının, kabuğun daha ince, sıcak ve zayıf olduğu alanlardan geçtiğini belirterek, bu nedenle hareketin burada daha kolay gerçekleştiğini ifade etti.
“DEFORMASYON BURADA YOĞUNLAŞIR”
Bektaş’ın paylaştığı görselde, Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolu “Marmara’nın ana deprem kuşağı” olarak gösterildi. Haritada Tekirdağ Havzası, Orta Marmara Havzası, Çınarcık Havzası ve İzmit Havzası gibi derin çukurların fay hattı boyunca sıralandığı belirtildi.
Bektaş’a göre Anadolu Levhası’nın batıya hareketi sırasında bu çukurlar boyunca zayıf dirençli bir hat oluşuyor. Bu durum, bölgedeki deformasyonun Marmara Denizi boyunca yoğunlaşmasına neden oluyor.
“ZAYIF ZONLAR TAMAMEN RİSKSİZ DEĞİLDİR”
Bektaş, fay hattındaki hareketin bir kısmının “creep” olarak adlandırılan yavaş kayma ve yayılı deformasyonla karşılanabileceğini belirtti. Ancak bu durumun Marmara’daki fay zonlarını tamamen risksiz hale getirmediğini de vurguladı.
Bektaş’ın değerlendirmesinde, aynı fay üzerinde hem sürekli yavaş hareket eden hem de kilitli kalan segmentlerin bulunabileceği ifade edildi. Bu nedenle bölgede hem küçük ve orta büyüklükte depremlerin hem de belirli aralıklarla daha büyük depremlerin görülebileceği belirtildi.
“DEVASA ENERJİ BİRİKİMİ ENGELLENİR” YORUMU
Prof. Dr. Bektaş, paylaşımında Marmara’da “dev deprem enerjisi” birikimi konusuna da değindi. Bektaş’a göre Anadolu Levhası’nın en düşük dirençli yolu seçmesi, Ana Marmara Fayı’nın tamamen kilitlenerek çok büyük enerji biriktirmesini sınırlayabilir.
Bektaş, bu görüşünü şöyle özetledi:
“Anadolu Levhası batıya kaçarken en az dirençle karşılaşacağı zayıf yolu, yani Ana Marmara Fayı’nı seçmiştir. Çünkü burası kabuğun en ince, en sıcak ve en kaygan bölgesidir. Levhanın bu ‘otoyol’ üzerinden rahatça geçebilmesi, fayın devasa bir enerji biriktirecek şekilde kilitlenmesine engel olur.”
Bektaş, bu mekanik zayıflığın fay zonunda enerjinin tek bir büyük kırılma yerine daha sık ancak çok büyük olmayan depremlerle boşalmasına yol açabileceğini savundu.
MARMARA FAYI TARTIŞMALARI SÜRÜYOR
Marmara Denizi ve Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolu, uzun süredir Türkiye’de deprem biliminin en çok tartışılan başlıkları arasında yer alıyor. Uzmanlar, Marmara’daki fay segmentlerinin kilitli olup olmadığı, hangi bölümlerde gerilimin yoğunlaştığı ve olası deprem büyüklükleri konusunda farklı değerlendirmeler yapıyor.
Bektaş’ın son paylaşımı da bu tartışmada, Marmara Denizi’nin mekanik olarak zayıf bir geçiş hattı olduğu ve deformasyonun bu bölgede yoğunlaştığı görüşünü öne çıkarıyor.
