Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kamuoyunda "elden maaş" ya da "kayıtlı kayıt dışılık" olarak bilinen uygulamaya karşı denetimlerini artırıyor. Çalışanların ücretlerinin resmi kayıtlarda düşük gösterilmesi, emeklilik maaşı, kıdem tazminatı ve diğer sosyal haklarda kayıplara neden olurken, devletin vergi ve prim gelirlerini de olumsuz etkiliyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş, son yıllarda yapılan yasal düzenlemelerle ücret ve tazminat ödemelerinde banka kullanımının zorunlu hale getirildiğini belirterek, uygulamanın temel amacının kayıt dışılığı önlemek ve ödeme süreçlerinde şeffaflığı sağlamak olduğunu ifade etti.
BANKA ÜZERİNDEN ÖDEME KAPSAMI GENİŞLEDİ
Karakaş'ın verdiği bilgilere göre, Borçlar Kanunu, İş Kanunu, Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu'nda yapılan değişikliklerle işverenlerin ücret ödemelerini banka aracılığıyla gerçekleştirmesi zorunlu hale geldi.
Uygulamanın kapsamı da yıllar içinde genişletildi. İlk olarak 2009 yılında 10 ve üzeri çalışanı bulunan işyerleri için getirilen zorunluluk, 2016'da 5 çalışana düşürüldü. Son düzenlemeyle birlikte ise 3 ve daha fazla çalışanı bulunan tüm işyerleri banka üzerinden ödeme yapmakla yükümlü hale geldi.
PTT ÜZERİNDEN ÖDEME YAPILABİLİYOR
Banka şubesinin bulunmadığı bölgelerde ücret ödemeleri PTT aracılığıyla gerçekleştirilebiliyor. Ancak ödeme dekontunda ücret, prim, ikramiye veya telif gibi kalemlerin açık şekilde belirtilmesi gerekiyor. Aksi halde yapılan ödemenin usule aykırı kabul edilerek cezai yaptırımla karşılaşılabileceği belirtiliyor.
HEM PARA CEZASI HEM SGK YAPTIRIMI
Karakaş, banka üzerinden ödeme zorunluluğuna uymayan işverenlerin birden fazla yaptırımla karşı karşıya kalabileceğini söyledi.
2026 yılı için belirlenen idari para cezaları şöyle:
İşçi başına: 2.734 TL (aylık)
Gemi adamı başına: 36.211 TL (aylık)
Gazeteci başına: 45.278 TL (aylık)
Bunun yanı sıra, maaş bordrolarında çalışanın ıslak imzasının bulunmaması ve ücretin banka aracılığıyla ödenmemesi durumunda, SGK tarafından ihlalin niteliğine göre 396 bin 360 TL'ye kadar idari para cezası uygulanabileceği ifade edildi.
